Botoks Uygulaması

Botoks, botulinum toksini adı verilen bir maddenin çok küçük dozlarda kas içine enjekte edilmesiyle yapılan bir uygulamadır. Enjekte edilen madde, sinirden kasa giden iletiyi geçici olarak azaltır. Kasın kasılma gücü azalınca, o kasın hareketiyle oluşan çizgiler daha az belirginleşir.

Halk arasında "botoks" olarak bilinen isim aslında bir ürün markasıdır. Uygulamanın tıbbi adı botulinum toksin uygulamasıdır. Farklı markalarda ürünler bulunur; hangisinin kullanılacağı uygulanacak bölgeye ve muayene bulgusuna göre belirlenir.

Etkisi kalıcı değildir. Belirli bir süre sonra kas işlevi kendiliğinden eski hâline döner.

Yüzde en sık uygulanan bölgeler şunlardır:

• Alın çizgileri — kaşları yukarı kaldırırken oluşan yatay çizgiler
• Kaş arası — kaş çatarken oluşan dikey çizgiler
• Göz çevresi — gülerken göz kenarında oluşan, halk arasında kaz ayağı denilen çizgiler
• Kaş konumu — kaşın dış ucunun bir miktar yukarı alınması amacıyla

Yüz dışında, aşırı terlemenin görüldüğü koltuk altı ve avuç içi gibi bölgelerde de değerlendirilebilir. Diş sıkma ve buna bağlı çene kası büyümesi de uygulama değerlendirilen durumlar arasındadır.

Hangi bölgeye uygulanacağına muayene sonrasında karar verilir. Her çizgi mimik kaynaklı değildir; cilt kalitesine veya hacim kaybına bağlı çizgilerde farklı uygulamalar değerlendirilir.

Mimik hareketleriyle belirginleşen çizgilerden rahatsız olan kişilerde değerlendirilir. Çizgi henüz yüz hareketsizken görünmüyor, yalnızca mimik sırasında ortaya çıkıyorsa uygulamadan beklenen etki daha belirgindir.

Çizgi yüz hareketsizken de sabit olarak duruyorsa, tek başına botoks uygulamasının etkisi sınırlı kalabilir. Bu durumda başka uygulamalar da birlikte değerlendirilir.

Belirli bir yaş sınırı yoktur. Karar, yaşa değil muayene bulgusuna ve beklentinize göre verilir.

Muayenede şu başlıklar ele alınır:

• Şikâyetiniz ve uygulamadan beklentiniz
• Yüz hareketleriniz — kaslar hareket hâlindeyken değerlendirilir
• Genel sağlık durumunuz ve varsa süregelen hastalıklarınız
• Kullandığınız ilaçlar, özellikle antibiyotikler, kan sulandırıcılar ve kas gevşeticiler
• Gebelik veya emzirme durumu
• Daha önce botoks veya benzeri bir uygulama yaptırıp yaptırmadığınız
• Uygulama bölgesinde aktif bir cilt enfeksiyonu olup olmadığı

Kullandığınız ilaçları ve bitkisel takviyeleri eksiksiz belirtmeniz önemlidir. Bazı ilaçlar uygulamanın etkisini değiştirebilir, bazılarının ise uygulamadan önce belirli bir süre kesilmesi gerekebilir. Bu kararı ilacı yazan hekimle birlikte veriyoruz; ilacınızı kendi başınıza bırakmayın.

Uygulama oturur ya da yarı oturur pozisyonda yapılır. İstenirse öncesinde bölgeye yüzeysel uyuşturucu krem sürülür ve etkisini göstermesi beklenir.

Cilt temizliği yapıldıktan sonra, çok ince uçlu iğnelerle hedeflenen kaslara belirlenen dozda enjeksiyon yapılır. Enjeksiyon noktalarının sayısı ve dozu bölgeye ve muayene bulgusuna göre değişir; standart bir doz uygulanmaz.

İşlem sonrasında bölgeye masaj yapılmaz ve ovuşturulmaz.

Uygulamanın kendisi bölgeye göre değişmekle birlikte ortalama 10–15 dakika sürer. Uyuşturucu krem kullanılacaksa buna beklenen süre eklenir.

Muayene ve bilgilendirme dahil, kliniğe ayırmanız gereken toplam süre yaklaşık 30–45 dakikadır.

Kullanılan iğneler çok incedir. Enjeksiyon sırasında kısa süreli bir batma hissi olur. Çoğu kişi uygulamayı ek bir uyuşturma gerekmeden tamamlar.

Uygulama sırasında bölgede hafif yanma veya kızarıklık görülebilir. Bunlar kısa sürede geriler.

Rahatsız hissettiğinizi belirtirseniz uygulamaya ara verilir.

Aynı gün günlük hayatınıza dönebilirsiniz. Uygulamanın görünür bir iyileşme süreci yoktur.

Uygulama sonrası ilk saatlerde ve ilk gün için bazı kısıtlar bulunur; bunlar aşağıda ayrıca anlatılmıştır.

Etki uygulamadan hemen sonra başlamaz. İlk değişim genellikle 2–3 gün içinde fark edilir, etkinin tam olarak yerleşmesi 1–2 haftayı bulur.

Etki süresi kişiden kişiye değişir. Uygulanan bölge, kas yapısı, doz ve kişisel özellikler bu süreyi etkiler. Ortalama olarak birkaç ay sürer ve ardından kas işlevi kademeli olarak eski hâline döner.

Uygulama etkisi geçtikten sonra tekrarlanabilir. Tekrar aralığı muayeneyle belirlenir; etki tamamen geçmeden yapılan sık tekrarlar önerilmez.

Uygulamanın yapıldığı gün:

• Bölgeye masaj yapılmaz, ovuşturulmaz
• İlk saatlerde uzun süre öne eğilmekten ve yatar pozisyona geçmekten kaçınılır
• Ağır egzersiz yapılmaz
• Sauna, hamam, solaryum gibi sıcak ortamlara girilmez
• Alkol tüketilmez

Sonraki günlerde uygulama bölgesinde küçük morarmalar görülebilir; bunlar kendiliğinden geçer. Baş ağrısı ya da hafif gerginlik hissi de bildirilen durumlar arasındadır.

Uygulamadan sonra antibiyotik veya kas gevşetici bir ilaç kullanmanız gerekirse, bunu bize bildirmeniz gerekir.

Aşağıdaki durumlarda botoks uygulaması yapılmaz:

• Gebelik ve emzirme dönemi
• Botulinum toksinine veya ürün içeriğine karşı bilinen alerji
• Myastenia gravis, Lambert-Eaton sendromu gibi sinir-kas kavşağı hastalıkları
• Aminoglikozid grubu antibiyotik kullanımı — tedavi bitene kadar uygulama ertelenir
• Uygulama bölgesinde aktif cilt enfeksiyonu
• Pıhtılaşma bozukluğu

Kan sulandırıcı ilaç kullanımı, otoimmün hastalıklar ve belirgin cilt sarkması gibi durumlarda uygulama kişiye göre ayrıca değerlendirilir. Bu durumlarda uygun bulunmayan bir uygulama önerilmez ve nedeni ayrıntılı olarak anlatılır.